Yenilikler

1939'dan 1999'a kadar fayın batıya doğru tek tek kırılan büyük depremlerini ve İstanbul önündeki Marmara boşluğunu rehberli, sinematik bir deneyimle anlatan yeni bir sayfa. Sekansı izle →

Sol paneldeki tarihi olay ön-tanımları yeni bir akordeon altında toplandı. Aynı yerden Büyük İstanbul Depremi sinematik anlatımına doğrudan ulaşabilir, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş ve 17 Ağustos 1999 Marmara depremlerini tek tıkla haritada inceleyebilirsiniz.

"Deprem Oldu" butonuna basıldığında konum alınamadığında her durumda "Konum izni gereklidir" uyarısı gösteriliyordu — sistem izinleri açık olsa bile. Artık konum isteği yüksek doğrulukla yapılıyor, süre 8 saniyeden 15 saniyeye çıkarıldı ve gerçek hata türüne göre (izin reddi / cihaz konum servisi kapalı / zaman aşımı) doğru ve eyleme dönük bir uyarı gösteriliyor. Özellikle Samsung One UI 8.0 ve son Android sürümlerinde sorunla karşılaşan kullanıcılar için belirgin iyileşme bekleniyor.

Anadolu Sekansı sayfasındaki Coulomb stres haritası artık çok daha gerçekçi bir fizik modeli kullanıyor. Her büyük depremin kırılması, tek bir düzgün bloktan ziyade boyu boyunca farklı kayma değerlerine sahip alt-fay parçalarına bölünerek (kosinüs konik dağılımıyla) hesaplanıyor — bu, gerçek depremlerde kaymanın merkezde yoğunlaşıp uçlara doğru azaldığını yansıtıyor. Alıcı fay geometrisi (kuzey-güneydoğu Anadolu Fayı için sol yönlü gibi) artık parametrik olarak destekleniyor ve EFSM20 fay veritabanından her segmentin gerçek dik açısı, derinlik aralığı ve yönelimi kullanılıyor. Ayrıca birden fazla depremin Coulomb alanları artık ortak bir coğrafi ızgarada toplanabiliyor — Stein 1997'nin kümülatif sekans panelini doğru şekilde üretebilmemiz için. Stein, Barka ve Dieterich (1997) konvansiyonu (μ' = 0.4, 7.5 km derinlik, ±2 bar doygunluk) korunuyor.

Anadolu Sekansı sayfasında geliştirdiğimiz Coulomb stres modeli, artık M≥6 depremler için ana haritada (deprem balonundaki "Stres" butonu) ve /deprem/{id} detay sayfasında (haritanın altındaki "Coulomb Stres Alanını Göster" kutucuğu) tek tıkla görüntülenebiliyor. Sistem, 1509'dan 2023'e Türkiye'nin 29 büyük depremini içeren özel bir kaynak modeli veritabanı kullanıyor — 1939 Erzincan, 1999 İzmit, 2023 Kahramanmaraş gibi büyük depremler için Bouchon 2002, Hartleb 2006, Reilinger 2000 gibi hakemli yayınlardan alınmış kayma dağılımları otomatik yükleniyor. Veritabanında olmayan depremler için varsayılan kosinüs taper modeli kullanılıyor. Kırmızı bölgeler komşu fayları kırılmaya yaklaştırır; mavi bölgeler "gerilim gölgesi" oluşturur.

Telegram, X (Twitter) ve tarayıcı bildirimlerine eklenen 👋 Hissettim butonuyla deprem bildirimi geldiği anda tek dokunuşla yoğunluk bildirimi gönderebilirsiniz. Açılan modalda 1–6 arası yoğunluk seçicisi var; her seviye, o şiddete karşılık gelen titreşim önizlemesini gösterir, böylece hissettiğinizi hafızanızla eşleştirip seçebilirsiniz. İsterseniz bina katı ve bulunulan yer (ev, iş, araç…) bilgisini de ekleyebilirsiniz; konum izniniz açıksa episantra mesafe ve gecikme süresi otomatik kaydedilir. Çıkış yapmış kullanıcıların gönderdiği raporlar da anonim olarak saklanır ve raporu hesabınıza bağlamak için nazik bir kayıt daveti gösterilir.

Giriş ekranındaki Evrim Ağacı tek tıkla giriş seçeneği artık /kayit sayfasında da var. Mevcut Evrim Ağacı hesabınızla saniyeler içinde yeni bir Sismik Harita hesabı oluşturabilirsiniz — ayrı şifre ya da e-posta doğrulama gerekmez.

Giriş, kayıt ve "şifremi unuttum" formlarına Cloudflare Turnstile bot doğrulaması eklendi. Çoğu kullanıcı için arka planda sessizce çalışır; otomatik araçların kimlik bilgisi denemesi, sahte kayıt ve şifre sıfırlama isteği göndermesini engeller.

Tektonik levha hareket okları modern bir tasarıma kavuştu: okun uzunluğu artık doğrudan hızla orantılı (yavaş levhalar kısa, hızlı levhalar uzun ok), kırmızı yerine NNR-MORVEL56 levhaları için camgöbeği ve Avrasya'ya göre göreceli hareket eden Anadolu/Ege Denizi mikro-levhaları için eflatun renk kullanılıyor. Etiketler tek satıra inerek depremleri daha az gölgeliyor; referans çerçeve artık küçük bir renkli noktayla gösteriliyor.

Tektonik levhalar katmanındaki hareket hızları NNR-MORVEL56 mutlak hareket modelinden (DeMets, Gordon & Argus, 2010) yeniden hesaplandı. Daha önce bazı değerler hatalıydı — örneğin Pasifik 103 mm/yıl yerine 70 mm/yıl, Juan de Fuca 45 yerine 30 mm/yıl. Anadolu ve Ege Denizi mikro-levhaları için Reilinger ve diğerleri (2006) GPS çalışmasından Avrasya'ya göre göreceli hızlar kullanıldı. Levha etiketlerine pusula yönü (K, KD, D…) ve referans çerçeve bilgisi eklendi; açılır balonlarda tam kaynak alıntısı gösteriliyor.

Coğrafya filtresi "Tüm Dünya (M4+)" iken Fay Hatları katmanı artık GEM Global Active Faults kataloğunun tamamını — 16.195 aktif fayı — dünya genelinde gösteriyor. Türkiye görünümünde MTA Diri Fay Haritası ve EFSM20 ile birlikte çalışan bölgesel kırpma (843 fay) varsayılan olarak kalmaya devam ediyor; kaynak ve stil otomatik olarak seçilen coğrafyaya göre değişir.

Sol paneldeki Coğrafya filtresine dördüncü bir seçenek eklendi: Tüm Dünya (M4+). Seçtiğinizde Türkiye görünümüne ek olarak dünya genelinde 4 ve üzeri büyüklükteki depremler haritada görüntülenir. USGS, EMSC, GFZ ve IRIS verileri her 5 dakikada bir güncellenir; Türkiye için 30 saniyelik canlı ritim değişmeden kalır. Kandilli, AFAD ve NOA yalnızca bölgesel ağlar olduğundan bu mod aktifken ilgili kaynak etiketleri gri gösterilir.

Deprem detay sayfasındaki "Fay Tipi" diyagramında normal ve ters fay çizimlerinde "Taban Blok" ve "Tavan Blok" etiketleri ters yerleştirilmişti. Yerbilimi tanımına göre fay düzleminin altındaki blok taban, üstündeki blok tavan olarak düzeltildi.

Kesitin iki ucuna pusula yönleri (KD, GB vb.) eklendi. Kesit yönü artık "25°" gibi ham sayı yerine yerbilimi konvansiyonundaki "K25D" formatında gösteriliyor — yer bilimcilerin beklediği, anında anlaşılır bir gösterim.

Odak mekanizması çözümleri iki olası fay düzlemi (nodal plane) verir; hangisinin gerçek fay olduğu ancak bölgesel tektonik yapıyla birlikte değerlendirilerek belirlenebilir. Artık deprem detay sayfasındaki kesiti Düzlem 1 veya Düzlem 2 ile yeniden çizebilir, her iki senaryoyu bilimsel olarak karşılaştırabilirsiniz. Kesitin altına bu belirsizliği açıklayan bir not eklendi.

Marmara Batimetrisi katmanı açıkken sayfa yenilendiğinde katman butonu seçili görünse de harita üzerine düşmeyebiliyordu — katman kaydı, harita stili tamamen hazır olmadan önce uygulandığı için. Eklenme artık harita hazır olana kadar kuyruğa alınıyor; katman ID'leri stil değişimlerinde korunacak şekilde yeniden adlandırıldı.

Sismik dalga simülasyonu üzerindeki "P Dalgası · Erken Uyarı · S Dalgası" efsanesi açık temada koyu metin-koyu arka plan şeklinde okunamıyordu. Efsane arka planı artık seçili temaya uyum sağlıyor. Ayrıca altyapı olarak, harita arka planı (açık/koyu) ile arayüz örtüşmelerinin otomatik uyumlanması için bir CSS kancası eklendi.

Her deprem için artık gerçek istasyon ölçümleriyle beslenen, fay geometrisini dikkate alan ayrıntılı yoğunluk haritaları üretiliyor. Kare gridler yerine yumuşak poligon konturlar, Türkiye jeolojisine özel yüksek çözünürlüklü zemin haritası (TRVs30_GeoM, ~800 m) ve güncel yer hareketi modelleriyle (Akkar-Bommer 2010, BSSA14, CY14) AFAD mantık ağacı ağırlıklı kestirim. İstanbul Haliç gibi yumuşak zemin bölgelerinde artık doğru yükseltme.

Kahramanmaraş 2023 ve Marmara 1999 gibi referans depremler için artık yayımlanmış AFAD, ORFEUS ve USGS istasyon kayıtlarıyla koşullandırılmış tarihi yoğunluk haritalarını görüntüleyebilirsiniz. Toplam 314 gerçek ivme ve hız kaydı modele dahil edildi.

Yayımlanmış AFAD, ORFEUS ve USGS istasyonlarından gelen ivme (PGA) ve hız (PGV) değerleri artık Jayaram-Baker 2009 uzaysal korelasyon modeliyle haritaya işleniyor. İstasyonlara yakın bölgelerde (75 km içinde) ölçümler kestirimleri düzeltiyor; uzak bölgelerde GMPE tabanlı tahmin korunuyor.

Mw 6.5 ve üzeri depremler için Bayless-Somerville 2013 modeline göre fay doğrultusu boyunca yönlü yükseltme (directivity) uygulanıyor. 7.8 Kahramanmaraş gibi büyük olaylarda konturlar artık fayın uzanımı doğrultusunda (örneğin KAF-DAF kavşağı boyunca KD-GB yönünde) uzayarak gerçekçi şekil alıyor.

Beachball diyagramlarında sıkışma/gerilme bölgelerinin renklendirmesi ters yönde çiziliyordu: normal faylar ters fay, ters faylar normal fay gibi görünüyordu. Render algoritması tamamen yeniden yazıldı — her piksel için P-dalgası ilk hareket yönü doğrudan A(r̂) = 2(r̂·n̂)(r̂·ŝ) formülüyle hesaplanıyor. Aki & Richards (2002) konvansiyonuna, iFocalMech ve ObsPy referanslarına birebir uyumlu.

Her depreme benzersiz, okunabilir bir kimlik atanır. Örnek: S78-TR2302-A00 = M7.8, Türkiye, Şubat 2023. Deprem detay sayfasında SismikID rozeti gösterilir ve tek tıkla kopyalanabilir. API üzerinden SismikID ile arama da desteklenir.

Haritada bir depreme tıkladığınızda açılan kartta artık SismikID de gösteriliyor. Tek tıkla kopyalanabilir; üzerine gelindiğinde ne olduğunu açıklayan bir ipucu görünür.

Deprem detay sayfalarında artık nodal düzlem parametreleri (strike, dip, rake), P ve T eksenleri ve tam moment tensör bileşenleri görüntülenebilir. 1938'den bugüne kadar tarihi ve güncel veriler USGS, EMSC ve GFZ kaynaklarından zenginleştirildi.

USGS, EMSC ve GFZ veri çekme sınırları Türkiye çevresini kapsayacak şekilde genişletildi (31–46°N, 20–49°E). Yunanistan, Kafkasya, İran, Irak ve Doğu Akdeniz'deki depremler de artık veritabanımızda.

USGS, EMSC ve GFZ kaynaklarından artık M0+ depremler çekilmektedir. Daha önce M2.0 alt sınırı uygulanıyordu.

1904'ten bugüne 1 milyondan fazla depremi kapsayan TURHEC katalog verisi artık ayrı bir kaynak olarak filtrelenebilir. Tarihi depremler (MÖ 2100 - 1963) ayrı "Tarihi" filtresi altında kaldı.

Ekran görüntüleri, büyük istatistikler ve görsel hiyerarşi ile daha etkileyici bir tanıtım sayfası.

Fay katmanlarında saydamlık ayarı, kaynak seçimi ve yeni simgelerle haritayı daha rahat özelleştirebilirsiniz.

Deprem detay sayfasında artık birden fazla ajansın (USGS, GCMT, GFZ, EMSC) bağımsız moment tensör çözümleri yan yana beach-ball diyagramlarıyla karşılaştırılabilir. Nodal düzlem parametreleri, Mw, DC% ve varyans azaltma değerleri tablo halinde gösterilir.

Avrupa Sismoloji Portalı (EMSC) hissedilme raporları sisteme entegre edildi. USGS DYFI verileriyle birleştirilerek deprem popup ve detay sayfalarında toplam hissedilme sayısı gösterilir.

GFZ GEOFON'dan QuakeML formatında moment tensör verileri artık otomatik olarak çekilip depolanır. Merkez noktası (centroid) konumu, varyans azaltma oranı ve kaynak kalite metrikleri de alınır.

M5.0+ depremler için IRIS istasyon faz verilerinden oluşturulan interaktif varış zamanı diyagramı. P ve S dalgası varış süreleri mesafeye göre çizilir, IASP91 teorik eğrileri karşılaştırma için gösterilir.

USGS ShakeMap MMI kontur verileri deprem detay sayfasında harita üzerinde renk kodlu olarak gösterilir. Büyük depremler için kırılma geometrisi (finite-fault) de harita üzerinde görüntülenebilir.

Deprem detay sayfasında tüm büyüklük tipleri (Mww, mb, Ms, Md, ML, Mw) kaynaklarıyla birlikte gösterilir. IRIS'ten çoklu büyüklük verisi, USGS'ten ek büyüklük tipleri çekilir.

Moment tensör çözümlerinde DC (çift çift), CLVD ve ISO bileşenleri yatay çubuk grafiği ile gösterilir. Kaynak ajansı, katalog ve varyans azaltma bilgisi de detay sayfasında yer alır.

Deprem popup'larında USGS ve EMSC birleştirilmiş hissedilme sayısı, MT çözüm sayısı rozeti ve kaynak bilgisi gösterilir.

Deprem detay sayfaları bilimsel rapor formatında yeniden tasarlandı. Her ölçüm için açıklayıcı araç ipuçları, enerji karşılaştırma çubuğu, derinlik kesiti görselleştirmesi ve katlanabilir teknik bölümler eklendi.

Gemini AI ile büyük depremler için otomatik Türkçe özet oluşturma. Etki analizi, fay mekanizması açıklaması ve enerji karşılaştırması.

Tensör bileşenleri artık renk skalası ile 3×3 ızgara olarak görselleştiriliyor.

Beachball diyagramı 200px'e büyütüldü. Nodal düzlemler kart formatına dönüştürüldü. DC/CLVD/ISO ayrıştırma çubuğuna araç ipuçları eklendi.

Ajans kartları ızgara düzeniyle yeniden tasarlandı. Mw tutarlılık göstergesi eklendi.

Öncü depremler mavi, artçılar turuncu renk kodlaması. Ana deprem parlayan aura efekti ile gösteriliyor.

Haritadaki deprem noktaları artık çok daha akıcı ve hızlı görüntüleniyor.

Farklı koordinat biçimleri arasında kolayca geçiş yapabilir, size en uygun gösterimi seçebilirsiniz.

Önemli noktalarınızı kaydedip daha sonra yeniden yükleyerek kaldığınız yerden devam edebilirsiniz.

Mesafe hesaplamaları artık arazi yüksekliğini de hesaba katıyor — sonuçlar daha gerçekçi.

Başlangıç ve bitiş noktalarının rakımı artık doğru okunuyor (önceden bazı ölçümler 0 m gösteriyordu). Deniz üzerine çizilen hatlarda veri olmayan kısımlar "—" işaretiyle belirtiliyor.

Haritayı üç boyutlu arazi ve uydu katmanlarıyla daha detaylı inceleyebilirsiniz.

Sismik Harita artık iPhone'da yerel bildirimler, konum desteği ve mobil sensör özellikleriyle kullanılabiliyor.

MS 1000 yılına kadar uzanan 875 binden fazla deprem kaydı uygulamaya eklendi.

Daha uzun tarih aralıklarında arama yapmak artık destekleniyor.

Uyumlu telefonlarda sensör tabanlı deprem algılama desteğini kullanıma sunduk.

İzleme ve hata bildirim sistemlerini güçlendirerek hizmeti daha kararlı hale getirdik.