Kaynaklar ve Bilimsel Altyapı

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Jeofizik Mühendisliği

Sismik Harita'nın geliştirilme süreci boyunca sunduğu paha biçilmez teknik geri bildirimler, sismoloji alanındaki derin tecrübesi ve yönlendirmeleri için kendisine içtenlikle teşekkür ederiz. Platformumuzda kullanılan Tarihsel Deprem Kataloğu (M.Ö. 2100 – 1963), Odak Mekanizması Kataloğu (1938 – 2004) ve TURHEC Kataloğu (1900 – 2026) doğrudan kendisinin ve ekibinin literatüre kazandırdığı kıymetli çalışmalardır.

Profil bağlantıları:

Bağlantı: Kaynak sayfası

T.C. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD): Türkiye sınırları içerisindeki gerçek zamanlı deprem algılaması, hiposantr (odak noktası) revizyonları ve resmî istasyon ağı verisi.

Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü: Türkiye'nin en köklü sismik gözlem ağından gerçek zamanlı olay bildirimleri ve arşiv karşılaştırması.

Bağlantı: Kaynak sayfası

United States Geological Survey, Earthquake Hazards Program: Küresel M2.5+ depremler, ShakeMap zemin hareketi ürünleri, finite-fault (kırık düzlemi) çözümleri ve DYFI (Did You Feel It) verisi.

Bağlantı: Kaynak sayfası

European-Mediterranean Seismological Centre: Avrupa ve Akdeniz havzası M4+ olayları ile kullanıcı kaynaklı hissetme bildirimleri (testimonies).

Bağlantı: Kaynak sayfası

Helmholtz-Zentrum Potsdam Deutsches GeoForschungsZentrum: Küresel sismik ağ verileri ve moment tensör (beachball) çözümleri.

Bağlantı: Kaynak sayfası

Incorporated Research Institutions for Seismology Data Management Center: Küresel sismik ağ verileri, faz okumaları ve enstrümantal kataloglar.

Bağlantı: Kaynak sayfası

National Observatory of Athens: Ege bölgesi sınır ötesi olaylar ve bölgesel moment tensör çözümleri.

Türkiye Homojenleştirilmiş Deprem Kataloğu: 1900–2026 yılları arası 873.000+ olay içerir. Uzun vadeli sismisite analizi ve arşiv görünümü için temel kaynaktır.

Tan, O. (2021). "A homogeneous earthquake catalogue for Turkey." Natural Hazards and Earth System Sciences, 21, 2059–2073.

Aletsel dönem öncesi ve erken aletsel dönem 2.285 büyük depremin harita üzerinde konumlandırılması, uzun-vadeli tarihsel bağlam.

Tan, O., Tapırdamaz, M.C., Yörük, A. (2008). "The earthquake catalogues for Turkey." Turkish Journal of Earth Sciences, 17, 405–418.

108 tarihi depremin faylanma türlerinin (strike / dip / rake parametreleri) "beachball" görselleştirmesi için temel veri.

Tan, O., Tapırdamaz, M.C., Yörük, A. (2008). "The earthquake catalogues for Turkey." Turkish Journal of Earth Sciences, 17, 405–418.

Anadolu Sekansı sayfasındaki "1939 öncesi yüklülük" sahnesi için her KAF segmentinin son tarihsel kırılma yılını veren temel kaynaklar: 1668 Büyük Anadolu Depremi, 1719 İzmit, 1766 Mayıs/Ağustos Marmara, 1912 Mürefte–Ganos.

1668 — 600+ km Doğu/Orta KAF — Ambraseys, N.N., Finkel, C.F. (1988). "The Anatolian earthquake of 17 August 1668." Historical Seismograms and Earthquakes of the World, Academic Press, 173–180.

1500–1800 Tarihsel İnceleme — Ambraseys, N.N., Finkel, C.F. (1995). The Seismicity of Turkey and Adjacent Areas: A Historical Review, 1500–1800. Eren Yayıncılık, İstanbul. AHEAD Tarihsel Katalog

Kelkit Vadisi Paleosismolojisi — Zabcı, C., Akyüz, H.S., Sançar, T., et al. (2010). "Palaeoearthquakes on the Kelkit Valley Segment of the North Anatolian Fault, Turkey: Implications for the Surface Rupture of the Historical 17 August 1668 Anatolian Earthquake." Geophysical Research Abstracts, 12, EGU2010-8935. EGU2010 Özet PDF

1944 Bolu–Gerede Kayma Geçmişi — Kondo, H., Kurcer, A., Doğan, A., et al. (2010). "Slip history of the 1944 Bolu–Gerede earthquake rupture along the North Anatolian fault system: Implications for recurrence behavior of multi-segment earthquakes." Journal of Geophysical Research, 115, B04305. DOI: 10.1029/2009JB006413

1912 Mürefte–Ganos Kırılması — Aksoy, M.E., Meghraoui, M., Vallée, M., Çakır, Z. (2010). "Rupture characteristics of the A.D. 1912 Mürefte (Ganos) earthquake segment of the North Anatolian fault (western Turkey)." Geology, 38(11), 991–994. DOI: 10.1130/G31447.1

Marmara Boşluğu Olasılığı — Parsons, T. (2004). "Recalculated probability of M ≥ 7 earthquakes beneath the Sea of Marmara, Turkey." Journal of Geophysical Research, 109, B05304. DOI: 10.1029/2003JB002667

Marmara Boşluğu Sismotektoniği — Bohnhoff, M., Bulut, F., Dresen, G., Malin, P.E., Eken, T., Aktar, M. (2013). "An earthquake gap south of Istanbul." Nature Communications, 4, 1999.

Yunanistan (Ege Yayı), Kıbrıs ve bölgedeki yanardağların konum, yükseklik, tip ve son püskürme bilgileri; harita üzerindeki yanardağ katmanının temel kaynağı.

Global Volcanism Program (2024). "Volcanoes of the World (v. 5.2)." Smithsonian Institution.

Türkiye'nin resmî diri fay veritabanı: 14.554 fay segmenti, aktivite sınıfı (1–4) ve resmî gösterim renkleriyle harita üzerinde.

Emre, Ö., Duman, T.Y., Özalp, S., Şaroğlu, F., Olgun, Ş., Elmacı, H., Çan, T. (2018). "Active fault database of Turkey." Bulletin of Earthquake Engineering, 16(8), 3229–3275.

Pan-Avrupa sismojenik kaynak modeli; Türkiye bölgesinde 259 fay segmenti. Coulomb stres hesapları ve Anadolu Sekansı kırık geometrileri için kullanılır.

Basili, R., Danciu, L., Beauval, C., Sesetyan, K., Vilanova, S., vd. (2022). "European Fault-Source Model 2020 (EFSM20)." Istituto Nazionale di Geofisica e Vulcanologia (INGV).

Küresel görünümde 16.195 aktif fay çizgisinin haritada render edilmesi. Global Earthquake Model Foundation tarafından sürdürülüyor.

Styron, R., Pagani, M. (2020). "The GEM Global Active Faults Database." Earthquake Spectra, 36(1_suppl), 160–180.

İstatistik panelindeki (/istatistik) frekans-büyüklük dağılımı, b-değeri kestirimi, tamlık büyüklüğü (Mc) ve artçı şoklardan arındırılmış temel sismisite hızı (anomali tespiti) hesapları için kullanılan klasik yöntemler.

Frekans-Büyüklük Yasası — Gutenberg, B., Richter, C.F. (1944). "Frequency of earthquakes in California." Bulletin of the Seismological Society of America, 34(4), 185–188. DOI: 10.1785/BSSA0340040185

b-Değeri · Aki-Utsu Maksimum Olabilirlik — Aki, K. (1965). "Maximum likelihood estimate of b in the formula log N = a − bM and its confidence limits." Bulletin of the Earthquake Research Institute, University of Tokyo, 43, 237–239.

Tamlık Büyüklüğü (Mc) · Maksimum Eğrilik — Wiemer, S., Wyss, M. (2000). "Minimum magnitude of completeness in earthquake catalogs: Examples from Alaska, the western United States, and Japan." Bulletin of the Seismological Society of America, 90(4), 859–869. DOI: 10.1785/0119990114

Artçı Arındırma (Declustering) — Gardner, J.K., Knopoff, L. (1974). "Is the sequence of earthquakes in Southern California, with aftershocks removed, Poissonian?" Bulletin of the Seismological Society of America, 64(5), 1363–1367.

Anadolu Sekansı sayfasındaki fay etkileşim modelleri, stres tetiklenmesi (ΔCFS) ve iç / yüzey deformasyonu hesaplamaları için kullanılan analitik çözümler.

Yüzey Deformasyonu — Okada, Y. (1985). "Surface deformation due to shear and tensile faults in a half-space." Bulletin of the Seismological Society of America, 75(4), 1135–1154. DOI: 10.1785/BSSA0750041135

İç Deformasyon — Okada, Y. (1992). "Internal deformation due to shear and tensile faults in a half-space." Bulletin of the Seismological Society of America, 82(2), 1018–1040. DOI: 10.1785/BSSA0820021018

KAF Stres Tetiklenmesi — Stein, R.S., Barka, A.A., Dieterich, J.H. (1997). "Progressive failure on the North Anatolian fault since 1939 by earthquake stress triggering." Geophysical Journal International, 128(3), 594–604. DOI: 10.1111/j.1365-246X.1997.tb05321.x

Elastik Geri Tepme — Reid, H.F. (1910). "The mechanics of the earthquake." The California Earthquake of April 18, 1906: Report of the State Earthquake Investigation Commission, Vol. 2. Carnegie Institution of Washington. Internet Archive

Back-Slip / Sekuler Yüklenme — Savage, J.C. (1983). "A dislocation model of strain accumulation and release at a subduction zone." Journal of Geophysical Research, 88(B6), 4984–4996. DOI: 10.1029/JB088iB06p04984

KAF GPS Hızı (24 mm/yıl) — Reilinger, R., et al. (2006). "GPS constraints on continental deformation in the Africa–Arabia–Eurasia continental collision zone and implications for the dynamics of plate interactions." Journal of Geophysical Research, 111, B05411.

Sarsıntı haritaları (PGA, PGV, MMI) üretimi ve lokal zemin büyütmesi (Vs30) algoritmaları için temel alınan referans modeller.

Küresel Model · BSSA14 — Boore, D.M., Stewart, J.P., Seyhan, E., Atkinson, G.M. (2014). "NGA-West2 equations for predicting PGA, PGV, and 5%-damped PSA for shallow crustal earthquakes." Earthquake Spectra, 30(3), 1057–1085. DOI: 10.1193/070113EQS184M

Küresel Model · CY14 — Chiou, B.SJ., Youngs, R.R. (2014). "Update of the Chiou and Youngs NGA model for the average horizontal component of peak ground motion and response spectra." Earthquake Spectra, 30(3), 1117–1153. DOI: 10.1193/072813EQS219M

Türkiye / Avrupa Modeli — Akkar, S., Sandıkkaya, M.A., Bommer, J.J. (2014). "Empirical ground-motion models for point- and extended-source crustal earthquake scenarios in Europe and the Middle East." Bulletin of Earthquake Engineering, 12(1), 359–387. DOI: 10.1007/s10518-013-9461-4

USGS ShakeMap Metodolojisi — Worden, C.B., Wald, D.J. (2016). "ShakeMap Manual Online: Technical Manual, User's Guide, and Software Guide." U.S. Geological Survey. DOI: 10.5066/F7D21VPQ

Değiştirilmiş Mercalli Şiddet Ölçeği (MMI) — Wood, H.O., Neumann, F. (1931). "Modified Mercalli intensity scale of 1931." Bulletin of the Seismological Society of America, 21(4), 277–283.

Artçı şok sönümlenme algoritmaları, büyüklük – kırık boyu ilişkileri, finite-fault ters çözümü ve odak mekanizması (beachball) matematiksel temelleri.

Kırık Boyu & Geometri — Wells, D.L., Coppersmith, K.J. (1994). "New empirical relationships among magnitude, rupture length, rupture width, rupture area, and surface displacement." Bulletin of the Seismological Society of America, 84(4), 974–1002. DOI: 10.1785/BSSA0840040974

Omori Yasası · Artçı Sönümü — Utsu, T., Ogata, Y., Matsu'ura, R.S. (1995). "The centenary of the Omori formula for a decay law of aftershock activity." Journal of Physics of the Earth, 43, 1–33. DOI: 10.4294/jpe1952.43.1

Büyüklük – Enerji İlişkisi (log E = 1.5M + 4.8) — Gutenberg, B., Richter, C.F. (1956). "Earthquake magnitude, intensity, energy, and acceleration (Second paper)." Bulletin of the Seismological Society of America, 46(2), 105–145. DOI: 10.1785/BSSA0460020105

Finite-Fault Ters Çözüm — Hartzell, S.H., Heaton, T.H. (1983). "Inversion of strong ground motion and teleseismic waveform data for the fault rupture history of the 1979 Imperial Valley, California, earthquake." Bulletin of the Seismological Society of America, 73(6A), 1553–1583. DOI: 10.1785/BSSA07306A1553

Beachball & Odak Mekanizması — Aki, K., Richards, P.G. (2002). Quantitative Seismology (2nd ed.). University Science Books.

Bağlantı: Kaynak sayfası

Temel harita altlığı: OpenStreetMap topluluk verisi (ODbL lisansı) ve MapTiler tarafından sağlanan vektör tile stilleri ile özel "Bilimsel" GMT-tarzı tema.

Bağlantı: Kaynak sayfası

Yüksek performanslı, WebGL tabanlı açık kaynak vektör harita motoru. Milyonlarca depremi tarayıcıda akıcı şekilde render etmek için kullanılır.

Bağlantı: Kaynak sayfası

Marmara, Ege ve Karadeniz dahil çevre denizlerin yüksek çözünürlüklü deniz tabanı topoğrafyası (batimetri). "Bilimsel" basemap için kendi tile servisimizde yeniden işlenir.

Bağlantı: Kaynak sayfası

Türkiye'nin komşu ülke sınırları (Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan, İran, Irak, Suriye, Yunanistan, Bulgaristan, Kıbrıs); OpenStreetMap katkıda bulunanlarının verisinden türetilmiştir. Günlük özet paylaşımlarında sınır ötesi depremleri doğru ülkeyle ("Gürcistan Sınırı" gibi) etiketlemek için nokta-poligon sorgusuyla kullanılır.

Kullanıcı arayüzü, ikonografi ve veri görselleştirme bileşenleri:

Figtree (Erik D. Kennedy): Modern Rasathane arayüz yazı tipi, Google Fonts üzerinden sunulur (SIL OFL).

Line Awesome 1.3.0: Modern ve okunaklı vektör ikon seti (Icons8 / MIT).

Chart.js 4.x: Büyüklük, derinlik ve zaman dağılım grafikleri için kullanılan veri görselleştirme kütüphanesi.

Sistemin belkemiğini oluşturan arka plan servisleri ve veri yönetimi:

PHP 8.2: Uygulama mantığı, API uç noktaları ve sürekli çalışan veri toplayıcı.

MariaDB 11.7: Deprem verileri ve kullanıcı ayarlarını saklayan ilişkisel veritabanı.

Nginx + PHP-FPM: Yüksek performanslı web sunucusu ve PHP işlemci havuzu.

Docker Compose & Traefik: Servis izolasyonu, sürekli dağıtım ve otomatik SSL sertifikası.

Kullanıcıların mobil cihazlarda akıcı bir deneyim yaşamasını sağlayan ön yüz teknolojileri:

SwiftUI (iOS) ve Jetpack Compose (Android): Mobil uygulamaların tamamen yerel arayüz katmanları.

Service Worker: Çevrimdışı erişim için varlık önbellekleme ve push bildirim işleyici.

minishlink/web-push: Tarayıcı tabanlı anlık bildirim (Web Push) için VAPID imzalama kütüphanesi.

Uygulamanın dış dünya ile iletişim kurduğu üçüncü parti servisler:

Stripe: Sismik Harita API Pro abonelikleri için güvenli ödeme altyapısı.

Sentry / GlitchTip: Tarayıcı, sunucu ve yerel mobil uygulamalardaki (iOS ve Android) hata ve çökmelerin gerçek zamanlı takibi.

Telegram Bot API: Bölgesel deprem bildirimlerinin Telegram kanallarına otomatik dağıtımı.

APNs & FCM: iOS (Apple Push Notification service) ve Android (Firebase Cloud Messaging) için yerel push iletim servisleri.