Kaynaklar ve Bilimsel Altyapı
Sismik Harita'nın gücünü aldığı kurumlar, tarihsel kataloglar, bilimsel modeller ve açık kaynak teknolojiler. Platformumuzun şeffaflığı ve bilimsel geçerliliği için kullandığımız tüm referanslar aşağıda listelenmiştir.
Özel Teşekkür
Doç. Dr. Onur Tan
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Jeofizik MühendisliğiSismik Harita'nın geliştirilme süreci boyunca sunduğu paha biçilmez teknik geri bildirimler, sismoloji alanındaki derin tecrübesi ve yönlendirmeleri için kendisine içtenlikle teşekkür ederiz. Platformumuzda kullanılan Tarihsel Deprem Kataloğu (M.Ö. 2100 – 1963), Odak Mekanizması Kataloğu (1938 – 2004) ve TURHEC Kataloğu (1900 – 2026) doğrudan kendisinin ve ekibinin literatüre kazandırdığı kıymetli çalışmalardır.
Gerçek Zamanlı Veri Sağlayıcıları
T.C. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD): Türkiye sınırları içerisindeki gerçek zamanlı deprem algılaması, hiposantr (odak noktası) revizyonları ve resmî istasyon ağı verisi.
Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü: Türkiye'nin en köklü sismik gözlem ağından gerçek zamanlı olay bildirimleri ve arşiv karşılaştırması.
United States Geological Survey, Earthquake Hazards Program: Küresel M2.5+ depremler, ShakeMap zemin hareketi ürünleri, finite-fault (kırık düzlemi) çözümleri ve DYFI (Did You Feel It) verisi.
European-Mediterranean Seismological Centre: Avrupa ve Akdeniz havzası M4+ olayları ile kullanıcı kaynaklı hissetme bildirimleri (testimonies).
Helmholtz-Zentrum Potsdam Deutsches GeoForschungsZentrum: Küresel sismik ağ verileri ve moment tensör (beachball) çözümleri.
Incorporated Research Institutions for Seismology Data Management Center: Küresel sismik ağ verileri, faz okumaları ve enstrümantal kataloglar.
Tarihsel Kataloglar
TURHEC — Turkish Homogenized Earthquake Catalogue ext. 2026
Türkiye Homojenleştirilmiş Deprem Kataloğu: 1900–2026 yılları arası 873.000+ olay içerir. Uzun vadeli sismisite analizi ve arşiv görünümü için temel kaynaktır.
Tan, O. (2021). "A homogeneous earthquake catalogue for Turkey." Natural Hazards and Earth System Sciences, 21, 2059–2073.
DOI: 10.5194/nhess-21-2059-2021
DOI: 10.5194/nhess-21-2059-2021
Türkiye Tarihsel Deprem Kataloğu (M.Ö. 2100 – 1963)
Aletsel dönem öncesi ve erken aletsel dönem 2.285 büyük depremin harita üzerinde konumlandırılması, uzun-vadeli tarihsel bağlam.
Tan, O., Tapırdamaz, M.C., Yörük, A. (2008). "The earthquake catalogues for Turkey." Turkish Journal of Earth Sciences, 17, 405–418.
TÜBİTAK Earth Sci.
TÜBİTAK Earth Sci.
Türkiye Odak Mekanizması Kataloğu (1938 – 2004)
108 tarihi depremin faylanma türlerinin (strike / dip / rake parametreleri) "beachball" görselleştirmesi için temel veri.
Tan, O., Tapırdamaz, M.C., Yörük, A. (2008). "The earthquake catalogues for Turkey." Turkish Journal of Earth Sciences, 17, 405–418.
TÜBİTAK Earth Sci.
TÜBİTAK Earth Sci.
KAF Tarihsel Kırılma Kataloğu (1509 – 1912)
Anadolu Sekansı sayfasındaki "1939 öncesi yüklülük" sahnesi için her KAF segmentinin son tarihsel kırılma yılını veren temel kaynaklar: 1668 Büyük Anadolu Depremi, 1719 İzmit, 1766 Mayıs/Ağustos Marmara, 1912 Mürefte–Ganos.
1668 — 600+ km Doğu/Orta KAF
Ambraseys, N.N., Finkel, C.F. (1988). "The Anatolian earthquake of 17 August 1668." Historical Seismograms and Earthquakes of the World, Academic Press, 173–180.
1500–1800 Tarihsel İnceleme
Ambraseys, N.N., Finkel, C.F. (1995). The Seismicity of Turkey and Adjacent Areas: A Historical Review, 1500–1800. Eren Yayıncılık, İstanbul.
AHEAD Tarihsel Katalog
Kelkit Vadisi Paleosismolojisi
Zabcı, C., Akyüz, H.S., Sançar, T., et al. (2010). "Palaeoearthquakes on the Kelkit Valley Segment of the North Anatolian Fault, Turkey: Implications for the Surface Rupture of the Historical 17 August 1668 Anatolian Earthquake." Geophysical Research Abstracts, 12, EGU2010-8935.
EGU2010 Özet PDF
1944 Bolu–Gerede Kayma Geçmişi
Kondo, H., Kurcer, A., Doğan, A., et al. (2010). "Slip history of the 1944 Bolu–Gerede earthquake rupture along the North Anatolian fault system: Implications for recurrence behavior of multi-segment earthquakes." Journal of Geophysical Research, 115, B04305.
DOI: 10.1029/2009JB006413
1912 Mürefte–Ganos Kırılması
Aksoy, M.E., Meghraoui, M., Vallée, M., Çakır, Z. (2010). "Rupture characteristics of the A.D. 1912 Mürefte (Ganos) earthquake segment of the North Anatolian fault (western Turkey)." Geology, 38(11), 991–994.
DOI: 10.1130/G31447.1
Marmara Boşluğu Olasılığı
Parsons, T. (2004). "Recalculated probability of M ≥ 7 earthquakes beneath the Sea of Marmara, Turkey." Journal of Geophysical Research, 109, B05304.
DOI: 10.1029/2003JB002667
Marmara Boşluğu Sismotektoniği
Bohnhoff, M., Bulut, F., Dresen, G., Malin, P.E., Eken, T., Aktar, M. (2013). "An earthquake gap south of Istanbul." Nature Communications, 4, 1999.
DOI: 10.1038/ncomms2999
Fay Veritabanları
MTA Diri Fay Haritası GeoJSON
Türkiye'nin resmî diri fay veritabanı: 14.554 fay segmenti, aktivite sınıfı (1–4) ve resmî gösterim renkleriyle harita üzerinde.
Emre, Ö., Duman, T.Y., Özalp, S., Şaroğlu, F., Olgun, Ş., Elmacı, H., Çan, T. (2018). "Active fault database of Turkey." Bulletin of Earthquake Engineering, 16(8), 3229–3275.
DOI: 10.1007/s10518-016-0041-2
DOI: 10.1007/s10518-016-0041-2
EFSM20 — European Fault-Source Model 2020
Pan-Avrupa sismojenik kaynak modeli; Türkiye bölgesinde 259 fay segmenti. Coulomb stres hesapları ve Anadolu Sekansı kırık geometrileri için kullanılır.
Basili, R., Danciu, L., Beauval, C., Sesetyan, K., Vilanova, S., vd. (2022). "European Fault-Source Model 2020 (EFSM20)." Istituto Nazionale di Geofisica e Vulcanologia (INGV).
DOI: 10.13127/efsm20
DOI: 10.13127/efsm20
GEM Global Active Faults Database
Küresel görünümde 16.195 aktif fay çizgisinin haritada render edilmesi. Global Earthquake Model Foundation tarafından sürdürülüyor.
Styron, R., Pagani, M. (2020). "The GEM Global Active Faults Database." Earthquake Spectra, 36(1_suppl), 160–180.
DOI: 10.1177/8755293020944182
DOI: 10.1177/8755293020944182
Bilimsel Modeller ve Yöntemler
Sismisite İstatistiği & Katalog Tamlığı
İstatistik panelindeki (/istatistik) frekans-büyüklük dağılımı, b-değeri kestirimi, tamlık büyüklüğü (Mc) ve artçı şoklardan arındırılmış temel sismisite hızı (anomali tespiti) hesapları için kullanılan klasik yöntemler.
Frekans-Büyüklük Yasası
Gutenberg, B., Richter, C.F. (1944). "Frequency of earthquakes in California." Bulletin of the Seismological Society of America, 34(4), 185–188.
DOI: 10.1785/BSSA0340040185
b-Değeri · Aki-Utsu Maksimum Olabilirlik
Aki, K. (1965). "Maximum likelihood estimate of b in the formula log N = a − bM and its confidence limits." Bulletin of the Earthquake Research Institute, University of Tokyo, 43, 237–239.
Tamlık Büyüklüğü (Mc) · Maksimum Eğrilik
Wiemer, S., Wyss, M. (2000). "Minimum magnitude of completeness in earthquake catalogs: Examples from Alaska, the western United States, and Japan." Bulletin of the Seismological Society of America, 90(4), 859–869.
DOI: 10.1785/0119990114
Artçı Arındırma (Declustering)
Gardner, J.K., Knopoff, L. (1974). "Is the sequence of earthquakes in Southern California, with aftershocks removed, Poissonian?" Bulletin of the Seismological Society of America, 64(5), 1363–1367.
DOI: 10.1785/BSSA0640051363
Coulomb Stres Transferi & Elastik Deformasyon
Anadolu Sekansı sayfasındaki fay etkileşim modelleri, stres tetiklenmesi (ΔCFS) ve iç / yüzey deformasyonu hesaplamaları için kullanılan analitik çözümler.
Yüzey Deformasyonu
Okada, Y. (1985). "Surface deformation due to shear and tensile faults in a half-space." Bulletin of the Seismological Society of America, 75(4), 1135–1154.
DOI: 10.1785/BSSA0750041135
İç Deformasyon
Okada, Y. (1992). "Internal deformation due to shear and tensile faults in a half-space." Bulletin of the Seismological Society of America, 82(2), 1018–1040.
DOI: 10.1785/BSSA0820021018
KAF Stres Tetiklenmesi
Stein, R.S., Barka, A.A., Dieterich, J.H. (1997). "Progressive failure on the North Anatolian fault since 1939 by earthquake stress triggering." Geophysical Journal International, 128(3), 594–604.
DOI: 10.1111/j.1365-246X.1997.tb05321.x
Elastik Geri Tepme
Reid, H.F. (1910). "The mechanics of the earthquake." The California Earthquake of April 18, 1906: Report of the State Earthquake Investigation Commission, Vol. 2. Carnegie Institution of Washington.
Internet Archive
Back-Slip / Sekuler Yüklenme
Savage, J.C. (1983). "A dislocation model of strain accumulation and release at a subduction zone." Journal of Geophysical Research, 88(B6), 4984–4996.
DOI: 10.1029/JB088iB06p04984
KAF GPS Hızı (24 mm/yıl)
Reilinger, R., et al. (2006). "GPS constraints on continental deformation in the Africa–Arabia–Eurasia continental collision zone and implications for the dynamics of plate interactions." Journal of Geophysical Research, 111, B05411.
DOI: 10.1029/2005JB004051
GMPE & ShakeMap (Zemin Hareketi Tahmini)
Sarsıntı haritaları (PGA, PGV, MMI) üretimi ve lokal zemin büyütmesi (Vs30) algoritmaları için temel alınan referans modeller.
Küresel Model · BSSA14
Boore, D.M., Stewart, J.P., Seyhan, E., Atkinson, G.M. (2014). "NGA-West2 equations for predicting PGA, PGV, and 5%-damped PSA for shallow crustal earthquakes." Earthquake Spectra, 30(3), 1057–1085.
DOI: 10.1193/070113EQS184M
Küresel Model · CY14
Chiou, B.SJ., Youngs, R.R. (2014). "Update of the Chiou and Youngs NGA model for the average horizontal component of peak ground motion and response spectra." Earthquake Spectra, 30(3), 1117–1153.
DOI: 10.1193/072813EQS219M
Türkiye / Avrupa Modeli
Akkar, S., Sandıkkaya, M.A., Bommer, J.J. (2014). "Empirical ground-motion models for point- and extended-source crustal earthquake scenarios in Europe and the Middle East." Bulletin of Earthquake Engineering, 12(1), 359–387.
DOI: 10.1007/s10518-013-9461-4
USGS ShakeMap Metodolojisi
Worden, C.B., Wald, D.J. (2016). "ShakeMap Manual Online: Technical Manual, User's Guide, and Software Guide." U.S. Geological Survey.
DOI: 10.5066/F7D21VPQ
Değiştirilmiş Mercalli Şiddet Ölçeği (MMI)
Wood, H.O., Neumann, F. (1931). "Modified Mercalli intensity scale of 1931." Bulletin of the Seismological Society of America, 21(4), 277–283.
DOI: 10.1785/BSSA0210040277
Sismoloji Temel Prensipleri
Artçı şok sönümlenme algoritmaları, büyüklük – kırık boyu ilişkileri, finite-fault ters çözümü ve odak mekanizması (beachball) matematiksel temelleri.
Kırık Boyu & Geometri
Wells, D.L., Coppersmith, K.J. (1994). "New empirical relationships among magnitude, rupture length, rupture width, rupture area, and surface displacement." Bulletin of the Seismological Society of America, 84(4), 974–1002.
DOI: 10.1785/BSSA0840040974
Omori Yasası · Artçı Sönümü
Utsu, T., Ogata, Y., Matsu'ura, R.S. (1995). "The centenary of the Omori formula for a decay law of aftershock activity." Journal of Physics of the Earth, 43, 1–33.
DOI: 10.4294/jpe1952.43.1
Büyüklük – Enerji İlişkisi (log E = 1.5M + 4.8)
Gutenberg, B., Richter, C.F. (1956). "Earthquake magnitude, intensity, energy, and acceleration (Second paper)." Bulletin of the Seismological Society of America, 46(2), 105–145.
DOI: 10.1785/BSSA0460020105
Finite-Fault Ters Çözüm
Hartzell, S.H., Heaton, T.H. (1983). "Inversion of strong ground motion and teleseismic waveform data for the fault rupture history of the 1979 Imperial Valley, California, earthquake." Bulletin of the Seismological Society of America, 73(6A), 1553–1583.
DOI: 10.1785/BSSA07306A1553
Beachball & Odak Mekanizması
Aki, K., Richards, P.G. (2002). Quantitative Seismology (2nd ed.). University Science Books.
Harita & Görselleştirme
Temel harita altlığı: OpenStreetMap topluluk verisi (ODbL lisansı) ve MapTiler tarafından sağlanan vektör tile stilleri ile özel "Bilimsel" GMT-tarzı tema.
Yüksek performanslı, WebGL tabanlı açık kaynak vektör harita motoru. Milyonlarca depremi tarayıcıda akıcı şekilde render etmek için kullanılır.
Marmara, Ege ve Karadeniz dahil çevre denizlerin yüksek çözünürlüklü deniz tabanı topoğrafyası (batimetri). "Bilimsel" basemap için kendi tile servisimizde yeniden işlenir.
UI & Tipografi OFL / MIT
Kullanıcı arayüzü, ikonografi ve veri görselleştirme bileşenleri:
Inter (Rasmus Andersson): Temel arayüz yazı tipi, Google Fonts üzerinden sunulur (SIL OFL).
Line Awesome 1.3.0: Modern ve okunaklı vektör ikon seti (Icons8 / MIT).
Chart.js 4.x: Büyüklük, derinlik ve zaman dağılım grafikleri için kullanılan veri görselleştirme kütüphanesi.
Yazılım Altyapısı
Çekirdek Sunucu Backend
Sistemin belkemiğini oluşturan arka plan servisleri ve veri yönetimi:
PHP 8.2: Uygulama mantığı, API uç noktaları ve sürekli çalışan veri toplayıcı.
MariaDB 11.7: Deprem verileri ve kullanıcı ayarlarını saklayan ilişkisel veritabanı.
Nginx + PHP-FPM: Yüksek performanslı web sunucusu ve PHP işlemci havuzu.
Docker Compose & Traefik: Servis izolasyonu, sürekli dağıtım ve otomatik SSL sertifikası.
Mobil & PWA Frontend
Kullanıcıların mobil cihazlarda akıcı bir deneyim yaşamasını sağlayan ön yüz teknolojileri:
Capacitor (Ionic): Web uygulamasını iOS ve Android yerel kabuk içerisine taşıyan köprü.
Service Worker: Çevrimdışı erişim için varlık önbellekleme ve push bildirim işleyici.
minishlink/web-push: Tarayıcı tabanlı anlık bildirim (Web Push) için VAPID imzalama kütüphanesi.
Entegrasyonlar Servisler
Uygulamanın dış dünya ile iletişim kurduğu üçüncü parti servisler:
Stripe: Sismik Harita API Pro abonelikleri için güvenli ödeme altyapısı.
Sentry / GlitchTip: Tarayıcı ve sunucu tarafında oluşan hataların gerçek zamanlı takibi.
Telegram Bot API: Bölgesel deprem bildirimlerinin Telegram kanallarına otomatik dağıtımı.
APNs & FCM: iOS (Apple Push Notification service) ve Android (Firebase Cloud Messaging) için yerel push iletim servisleri.